Wat erin staat
Sinds het conflict in Iran op 28 februari 2026 zijn de gasprijzen gestegen, maar volgens het kabinet zijn er geen zorgen over een fysiek tekort. De zomerprijs lag boven de verwachte winterprijs. Door die negatieve spread stopten marktpartijen nauwelijks gas in de opslagen. EBN kreeg instemming en subsidie om maximaal 80 TWh op te slaan als de markt dat onvoldoende doet, met ruimte voor enig negatief handelsresultaat en een subsidiebudget van € 993 miljoen. De kosten worden uiteindelijk doorberekend aan Nederlandse gasgebruikers.
De winter 2025/2026 werd afgesloten met een vulgraad van 5,15 % op 31 maart. Oorzaken: marktpartijen leverden opgeslagen gas liever aan klanten dan gas op de handelsplaats te kopen, en Norg en Grijpskerk moesten leeg worden opgeleverd op 1 april 2026 omdat GasTerra stopt. Nederland blijft op het eerste crisisniveau (vroegtijdige waarschuwing) dat sinds juni 2022 geldt.
Het nationale doel bleef 115 TWh op 1 november 2026, gebaseerd op GTS: genoeg voor de koudste winter in dertig jaar, ook bij 30 dagen uitval van Gate of van Norg. De Europese Commissie riep eind maart op om het vuldoel met 10 procentpunt te verlagen en de deadline op te rekken tot 1 december, en herhaalde dat in het AccelerateEU-plan van 22 april. Nederland verwelkomde het voorstel, maar zag in juni nog geen noodzaak om het te gebruiken. De minister zou de maatschappelijke kosten van het vullen meewegen.
EBN legt in 2026/2027 een tijdelijke noodvoorraad van circa 5 TWh aan in de PGI Alkmaar, alleen te gebruiken bij fysieke tekorten en een uitgeroepen noodsituatie, niet om prijzen te dempen. Er is budget tot april 2032; de kosten worden via een heffing verhaald, te regelen in de Wet bestrijden energieleveringscrisis, die in 2027 naar de Kamer moet.
Over LNG: Gate in Rotterdam gaat vanaf oktober 2026 van 12 naar 16 bcm vaste capaciteit per jaar, plus 4 bcm niet-vaste capaciteit; de vaste capaciteit is tot 1 oktober 2039 uitverkocht. De Eems Energy Terminal heeft een horizon tot september 2027; verlenging tot 1 november 2036 met 8,6 bcm wordt voorbereid. In 2025 kwam ongeveer 9 % van de in Nederland ingevoerde LNG uit Rusland, 3,7 % van het totale gasaanbod. Vanaf 1 januari 2027 mag geen Russisch LNG meer de EU in.
Kernpunten
- 01Opslagen eindigden de winter 2025/2026 op 5,15 % (31 maart 2026).
- 02Door de negatieve zomer-winterspread sloegen marktpartijen nauwelijks gas op.
- 03EBN mag maximaal 80 TWh opslaan, met € 993 miljoen subsidiebudget.
- 04Nederland zag in juni 2026 nog geen noodzaak voor de door Brussel aangeboden verlaging van 10 procentpunt.
- 05Tijdelijke noodvoorraad van circa 5 TWh in PGI Alkmaar, budget tot april 2032.
- 06Russisch LNG was in 2025 ongeveer 9 % van de Nederlandse LNG-import; verbod vanaf 1 januari 2027.
Letterlijk
“Door deze negatieve spread wordt door marktpartijen vooralsnog nauwelijks gas in de opslagen gestopt.”
“De winter is afgesloten met een vulgraad van 5,15% op 31 maart.”
“Nederland heeft aangegeven het voorstel van de Commissie te verwelkomen, maar vooralsnog geen noodzaak te zien om hiervan gebruik te maken.”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- Deze brief verklaart het lage vertrekpunt van 2026: van ruim 5 % eind maart naar 60,0 % op 3 oktober (AGSI+). Dat de opslagen langzaam vol liepen, kwam door de negatieve spread en het wegvallen van GasTerra in Norg en Grijpskerk.
- In juni wilde het kabinet de Europese verlaging nog niet gebruiken. Op 11 september 2026 gebeurde dat alsnog: het doel ging van 74 % naar 64 %, afgerond 93 TWh.
- Op het document staat 5 juni 2026; de Tweede Kamer registreerde het stuk op 28 mei, en latere brieven verwijzen naar beide data.