gaspeil.nl
Weekly
Methodologie & FAQ

Hoe werkt Gaspeil?

Een eerlijke uitleg van waar de cijfers vandaan komen, hoe we ze combineren, en wat de beperkingen zijn. Onderaan een lijst met de vragen die we het meest tegenkomen.

Databronnen

Gaspeil combineert vier publieke databronnen, elk dagelijks opgehaald via een geautomatiseerde sync:

  • GIE AGSI+ — vulgraad, injectie en onttrekking per Europese gasopslag. Dagelijks geactualiseerd, met soms revisies 1-3 dagen na publicatie. Historie tot 1 januari 2011. Bron voor de gauges, milestone-tracker, en historische heatmaps.
  • GIE ALSI+ — LNG-voorraad en send-out per Europese LNG-terminal. Voor Nederland: Gate Rotterdam (sinds 2011) en EemsEnergy Eemshaven (sinds september 2022). Bron voor de aanvoer-mix sectie en de LNG-capaciteit-analyses.
  • ENTSOG Transparency Platform: fysieke gasstroom per interconnectiepunt, gemeld door netbeheerder GTS (en BBL Company voor de BBL-leiding). Bron voor de import per buurland in de aanvoer-sectie en voor de instroom van de LNG-terminals op het net. Open API, geen sleutel, historie sinds 2022.
  • NED.nl (Nationaal Energie Dashboard) — dagelijkse Nederlandse gasconsumptie. We gebruiken activity 2 (verbruik), type 56 (AllConsumingGas) voor het totaal en de types 55, 53 en 54 voor de splitsing in regionale netten, grote industrie en gascentrales (zie verbruik per categorie). Bron voor het verbruikscijfer in de massabalans en de gestapelde verbruiksgrafiek.
  • KNMI Daggegevens — etmaalgemiddelde temperatuur uit station De Bilt sinds 1990. Bron voor Heating Degree Day berekeningen.
  • Yahoo Finance (TTF=F) — NYMEX front-month TTF future-prijs als gas-marktindicator. Indicatief, niet de officiële ICE Endex-feed.
  • Wikipedia Pageviews API— publieke aandacht-proxy via maandelijkse pageviews van NL gas-pagina's.
  • NewsAPI.org — recente NL-nieuwsartikelen (.nl-domeinen filter, dagelijks gearchiveerd).

Alle ruwe data is openbaar; Gaspeil voegt alleen de bewerkingsstap toe. Voor productie-cijfers en officiële publicaties verwijzen we naar de bronnen zelf.

Belangrijke begrippen

Vulgraad

Percentage van het opslag-werkvolume dat momenteel gevuld is. Werkvolume = maximale werkbare hoeveelheid gas, exclusief cushion-gas (de hoeveelheid die fysiek altijd in opslag moet blijven voor druk). NL-totaal werkvolume is ongeveer 144 TWh.

Netto pijpleidingbijdrage

De restpost uit de massabalans: verbruik + opslag_netto − LNG. Dit is een netto-getal (import minus export, plus binnenlandse productie en de Duitse opslagen die aan het GTS-net hangen), niet ruwe import. NL is een transitland, dus de bruto import is veel hoger dan deze restpost; voor de Nederlandse balans is netto de juiste maat. Sinds september 2026 controleren we de restpost tegen de gemeten stromen per buurland (zie hieronder).

Import per buurland (ENTSOG)

Fysieke gasstroom per interconnectiepunt op het net van GTS, uit het ENTSOG Transparency Platform (open API, operator NL-TSO-0001), per gasdag sinds 2022. We sommeren de fysieke punten per land, import en export apart: Noorwegen = Emden (Europipe 1); Duitsland = Oude Statenzijl H en L (GASCADE, GUD, OGE, GTG Nord), Bocholtz, Bocholtz-Vetschau, Zevenaar, Winterswijk, Vlieghuis, Dinxperlo, Haanrade, Tegelen; België = Zelzate, Zebra, Zandvliet, 's Gravenvoeren, Hilvarenbeek; VK = BBL, gemeld door BBL Company bij Bacton (GTS rapporteert het punt Julianadorp niet). Daarnaast de binnenlandse productie (kleine velden plus groen gas, ongeveer 240 GWh per dag in 2026) en de Duitse opslagen Etzel, Jemgum, Nüttermoor, Epe en Kalle die rechtstreeks aan het GTS-net liggen. De virtuele punten (VIP TTF-THE, VIP BENE) laten we weg: die zijn het netto van dezelfde fysieke punten (gecontroleerd op dagbasis, verschil 0 tot 5 procent) en zouden dubbel tellen. Noors gas dat via Europipe 2 in Dornum aanlandt en via Oude Statenzijl binnenkomt, telt als Duitse import. Norpipe (Emden NPT) staat in de puntenlijst van GTS maar heeft geen data.
Controle: import min export, plus productie en Duitse opslagen netto, vergeleken met de restpost uit de massabalans over dezelfde gasdagen. Op 12 september 2026: laatste 30 dagen 330 tegenover 335 GWh per dag (−1 procent), laatste 90 dagen 404 tegenover 403 (0 procent), 2026 tot dan 160 tegenover 157 (+2 procent). Laat je de Duitse opslagen weg, dan wijkt het 14 tot 19 procent af: hun netto-onttrekking zit wel in de restpost (ze ontbreken in AGSI Nederland, behalve Nüttermoor H-4) maar niet in de landen-import. De laatste twee gasdagen blijven buiten het venster omdat ENTSOG voorlopige waarden nog reviseert.

Heating Degree Day (HDD)

HDD = max(0, 18°C − dagelijkse gemiddelde temperatuur). Telt mee hoeveel er gestookt moet worden. β in onze regressie geeft aan hoeveel extra GWh gas per dag verbruikt wordt voor elke extra HDD.

Vuldoel

Wettelijk verplicht vulgraad-percentage per kalenderdatum. Voor NL: 39% (1 feb), 32% (1 mei), 47% (1 jul), 59% (1 sep), 64% (1 nov). De NL-doelen liggen 18% onder de EU-norm vanwege directe pijpleidingverbinding met Noorwegen.

TTF

Title Transfer Facility — virtuele handelsplek voor Nederlands gas op ICE Endex Amsterdam. De TTF-prijs is de Europese wholesale-gasbenchmark, in €/MWh.

DTRS

Declared Total Reload/Send-out — de door de LNG-terminal- operator zelf gemelde dagelijkse maximum send-out-capaciteit. Niet de theoretische tech-piek; reflects operationele haalbaarheid bij huidig schip-rooster en onderhoud.

Forecast-modellen

Centraal model (historical-replay)

Per kalenderdag in de toekomst pakken we het gemiddelde van de werkelijke netto-flow over de laatste drie jaar voor diezelfde kalenderdag. Vanaf de huidige voorraad tellen we dag-voor-dag op tot de tank praktisch leeg is (onder 5 % van het werkvolume: daaronder leveren de opslagen nauwelijks nog) of de horizon (3 jaar) bereikt. Overleeft het gemiddelde pad de eerste winter nét terwijl de jaarscenario's wél leeglopen, dan tonen we als kopgetal de mediaan van die scenario's.

Beperking:drie jaar is een korte sample. Bevat soms onevenredig veel milde of koude winters. Toont geen extreme scenario's.

Monte Carlo simulatie

We doen 5.000 simulaties van de komende 12 maanden via een block-bootstrap (blokken van 7 dagen) over 15 jaar AGSI- historie. Per pad tracken we of de opslag op nul komt en de laagste vulgraad. Daaruit lezen we kansen af: kans op missen van het vuldoel (64%), kans op <30%, kans op leegloop.

Beperking: de baseline is historisch. Als structurele factoren veranderen (extra LNG-capaciteit sinds 2022, beleidsingrepen) zit dat niet in de simulatie. Lees de kansen als "als de toekomst statistisch lijkt op het verleden".

HDD-conditioneel model (experimenteel)

Op /scenarios tonen we drie winter-scenario's (koud zoals 2012/13, normaal, mild zoals 2023/24) door verbruik te schatten uit HDD-regressie en aanvoer als seizoens-curve uit historie te houden.

Beperking: regressie is gefit op recente jaren; extrapolatie naar extreme koudedagen is voorzichtig. Aanvoer-aanname schaalt mei-piek naar winter-laag op basis van historische ratio. Voor formele besluitvorming nog niet geschikt.

NL Gas Stress Index

Een composite indicator 0-100 met vier sub-componenten, elk z-score-genormaliseerd tegen 2011-2020 baseline:

  • Vulgraad vs seizoens-norm — hoe ver onder (of boven) wat we historisch op deze kalenderdag zagen
  • Onttrekkings-tempo — 7d netto onttrekking vergeleken met historisch tempo op deze week-van-jaar
  • HDD-anomalie — 14d cumulatieve HDD vs historische norm; positief = kouder dan normaal
  • TTF-prijs — huidige spot vs. 2011-2020 prijsdistributie

Composite = gemiddelde van de sub-scores. 50 is neutraal (op seizoens-norm), hoger betekent meer stress. 100 betekent niet ramp — het is ordinaal. Historisch tonen crisis-momenten (Q3 2022) ~85+, normale jaren ~30-50.

Verbruik per categorie (NED-split)

NED.nl publiceert het Nederlandse gasverbruik in vier reeksen (parameter type, met activity=2 en classification=2). Wij hebben op 12 september 2026 met directe API-calls vastgesteld welke code welke groep is:

  • Type 55, LocalDistributionCompaniesCombination: alles wat via de regionale netbeheerders wordt afgenomen: huishoudens, kantoren, scholen, MKB en glastuinbouw. Dit is de weersafhankelijke vraag. Het is dus breder dan "residentieel"; NED splitst huishoudens niet apart uit.
  • Type 53, IndustrialConsumersGasCombination: grote industriële afnemers met een directe aansluiting op het landelijke net van Gasunie Transport Services, alleen gas.
  • Type 54, IndustrialConsumersPowerGasCombination: afnemers met gas én elektriciteit, in de praktijk gascentrales en industriële warmtekrachtkoppeling. We houden dit apart van de industrie.
  • Type 56, AllConsumingGas: het totaal. Per dag is 56 exact gelijk aan 53 + 54 + 55 (afwijking onder 0,01 % over 2023 tot en met september 2026). De sync controleert dit dagelijks en waarschuwt bij meer dan 5 % afwijking.

De activity-parameter is geen sectorcode: voor gas geven alleen 1 (levering) en 2 (verbruik) rijen terug. De dagreeksen 53 tot en met 56 bestaan vanaf 1 januari 2023; eerdere jaren geeft de API niet. NED's eigen maand- en jaartotalen dragen de UTC-datum van de periode ervoor en wijken af van de som van de dagen (kalenderjaar 2024: 281,1 tegenover 287,8 TWh), dus wij halen dagdata op en sommeren zelf. De dagdata wordt per type per jaar bewaard en nooit verwijderd.

Regressies per categorie. Voor de regionale netten fitten we dagverbruik op graaddagen (basis 18 °C, KNMI De Bilt); voor de grote industrie het maandgemiddelde dagverbruik op het maandgemiddelde van de TTF-front-month (Yahoo Finance TTF=F) plus een lineaire maandtrend. Beide met kleinste kwadraten en intercept, baseline vanaf 1 januari 2024. De crisisjaren 2022 en 2023 blijven buiten de fit; een baseline 2011-2020 bestaat voor deze reeksen niet en wordt niet nagebootst uit andere bronnen. De homepage toont bij elke uitkomst n, periode en R².

Beperking: ruim twee jaar dagdata en ongeveer dertig maanden voor de industrie. De TTF-coëfficiënt vangt ook seizoen en conjunctuur mee die toevallig met de prijs meebewegen. Lees de uitkomsten als ordegrootte.

Gasrekening-calculator

Op /rekening vertalen we de TTF-groothandelsprijs naar de variabele gaskosten van een huishouden. De berekening draait volledig in de browser; er wordt niets opgeslagen en we vragen geen postcode, alleen een regio.

  • Groothandelsbijdrage. TTF (€/MWh, huidige front-month via Yahoo Finance TTF=F) × verbruik in MWh, met 9,769 kWh per m³ (35,17 MJ bovenwaarde, de omrekening op de jaarafrekening). Voor 2019 en 2025 gebruiken we het jaargemiddelde van de dagslotkoersen: € 14,60 en € 36,23 per MWh (eigen berekening, 11 september 2026).
  • Regiofactor uit graaddagen. Graaddagen (basis 18 °C) uit KNMI Daggegevens (TG) voor Eelde (station 280, regio Noord), De Bilt (260, Midden) en Maastricht (380, Zuid). Normaal stookjaar 1991-2020: 3.079, 2.824 en 2.814 graaddagen; als factor t.o.v. De Bilt: Noord 1,09, Midden 1,00, Zuid 1,00. Het model rekent niet met die factor maar direct met de graaddagen van het gekozen station (normaal, 2019 en 2025), zodat het weereffect per regio klopt.
  • Prijs- en weereffect. Verbruik splitst in een vast deel (warm water, koken) en een weersafhankelijk deel dat met de graaddagen meebeweegt: 80 % bij een cv-ketel en blokverwarming, 90 % bij een hybride warmtepomp (modelaanname; ordegrootte Milieu Centraal). Prijseffect = prijsverschil × verbruik vorig jaar; weereffect = huidige prijs × verbruiksverschil. Samen precies het totale verschil.
  • Retail-schatting. Energiebelasting aardgas eerste schijf, Belastingdienst tarieven milieubelastingen: 2026 € 0,60066/m³, 2025 € 0,57816/m³, 2019 € 0,29313 plus € 0,0524 Opslag Duurzame Energie (excl. BTW). Leveringsopslag indicatief € 0,15/m³ (modelaanname). BTW 21 %. Toets: CBS StatLine 85592NED, gemiddeld variabel gastarief mei 2026 circa € 1,31/m³ incl. BTW.
  • Beperkingen. Leveranciers kopen 6 tot 12 maanden vooruit in, dus de beurs zit vertraagd in het tarief. Vaste kosten (netbeheer, vastrecht, belastingvermindering), het prijsplafond van 2023 en het stroomverbruik van een hybride warmtepomp blijven buiten beschouwing. Dit jaar rekenen we met een normaal stookjaar; een koude winter valt duurder uit.

Beperkingen — wat dit dashboard niet doet

  • Geen marktvoorspelling. We schatten fysieke gas-balans op basis van historische patronen. Markt-respons op prijsschokken (LNG-cargoes die naar Azië trekken, industrie die kort sluit) zit niet in de modellen.
  • Landenlabel is een grenspunt, geen herkomst. De import per buurland is de fysieke stroom aan de grens (ENTSOG/GTS). Gas dat uit Duitsland binnenkomt kan Noors, Russisch (via opslag) of LNG uit Wilhelmshaven zijn; het VK exporteert vooral LNG en Noors gas door. De stress-tests rekenen nog met de netto-restpost, niet met deze stromen.
  • Geen handelssignaal. De cijfers zijn niet bedoeld voor investerings- of handelsbeslissingen op de gas- of elektriciteitsmarkt.
  • Geen beleidsadvies.Gaspeil maakt transparant wat er is en bouwt scenario's. Beleidskeuzes zijn aan democratisch verantwoordelijke partijen.

Veelgestelde vragen

Wanneer is de Nederlandse gasopslag leeg?

Op basis van het centrale forecast-model — dat de seizoens-flow van de laatste drie jaar herhaalt — zou de Nederlandse opslag bij ongewijzigd tempo eind februari of begin maart 2027 op nul uitkomen. Dat is een scenario op basis van historische patronen. Een koude winter of aanvoer-uitval brengt die datum dichterbij. Op de hoofdpagina staat de live-versie met onzekerheidsmarge.

Wat is het Nederlandse vuldoel voor gasopslag?

Sinds EU-verordening 2022/1032 moet Nederland rond 1 november een verplichte vulgraad halen: 74% in 2023 tot en met 2025, en 64% in 2026 (op 11 september 2026 verlaagd op oproep van de Europese Commissie, te halen tussen 1 oktober en 1 december). De EU-norm is 90%, maar voor lidstaten met directe pijpleidingverbinding naar een gas-exporteur (in NL's geval Noorwegen) geldt een verlaagd doel van factor 0,82 keer de EU-norm. Daarnaast zijn er vier tussendoelen op 1 februari (39%), 1 mei (32%), 1 juli (47%) en 1 september (59%).

Wat betekent 'netto pijpleidingbijdrage'?

We meten LNG-aanvoer direct via Gate Rotterdam en EemsEnergy Eemshaven (ALSI+ data). Het verschil tussen totaal verbruik plus opslag-verandering minus LNG noemen we de netto pijpleidingbijdrage. Dat is in de praktijk overwegend Noors gas (via Europipe en NORPIPE) en Duits gas (via TENP en NETRA), maar het is een netto-getal: doorvoer door Nederland heen valt eruit omdat die er ook weer uit gaat. Voor de Nederlandse leveringszekerheid is netto wel de juiste maat.

Hoe vergelijkt Nederland zich met Duitsland?

Duitsland heeft de grootste gasopslag-capaciteit in Europa (~245 TWh werkvolume) en moet ook op 90% staan per 1 november — geen verlaagd doel zoals Nederland. Op de pagina 'EU-vergelijking' staan de actuele vulgraden van 11 EU-landen naast elkaar. Met de per-capita toggle wordt de vergelijking eerlijker (NL heeft per inwoner relatief veel opslag).

Wat is de TTF gasprijs?

TTF (Title Transfer Facility) is de Europese gas-benchmark, primair vastgesteld op ICE Endex in Amsterdam. Het is de prijs per megawattuur (€/MWh) voor groothandel-gas, niet wat huishoudens betalen. Wij tonen de NYMEX-listing van TTF futures via Yahoo Finance — een parallelle beurs die de ICE-prijzen volgt met minimale spread, indicatief maar niet de officiële feed.

Hoe vaak wordt de data bijgewerkt?

Twee keer per dag: om 06:00 UTC (08:00 NL-tijd) en 17:00 UTC (19:00 NL-tijd). De avond-sync vangt de meest verse AGSI-data op omdat GIE typisch tussen 16:00 en 18:00 UTC publiceert. AGSI publiceert met 1-2 dagen vertraging, dus de getallen op het dashboard reflecteren typisch gas-dagen van eergisteren of voorgisteren. De data-versheid staat altijd in de strip onder het hoofdmenu.

Waarom is Nederland afhankelijk van gas?

Ondanks de sluiting van het Groningenveld in oktober 2023 is gas nog steeds verantwoordelijk voor circa 33% van de Nederlandse primaire energievraag. Het verwarmt rond 90% van de huishoudens, drijft een aanzienlijk deel van de industriële productie aan, en wordt gebruikt voor flexibele elektriciteitsopwekking. Energietransitie verlaagt dit aandeel geleidelijk; de klimaatdoelen vragen om 55% reductie aardgas-eindverbruik in 2030 ten opzichte van 1990.

Wat zijn Heating Degree Days (HDD)?

Een Heating Degree Day meet hoe ver de buitentemperatuur onder de basistemperatuur (in NL meestal 18°C) lag op een bepaalde dag. HDD = max(0, 18 − dagelijkse gemiddelde temperatuur). Hoe meer HDD's, hoe meer er gestookt wordt en hoe hoger het gasverbruik. We gebruiken KNMI-data van station De Bilt vanaf 1990 als historische referentie.

Hoe wordt vulgraad gemeten?

Vulgraad = (actueel gas in opslag) ÷ (totaal werkvolume) × 100%. GIE AGSI+ verzamelt dit dagelijks per opslag-faciliteit. Nederland heeft zes opslagen die meetellen: Norg, Bergermeer, Grijpskerk, Alkmaar (TAQA), EnergyStock, en Nüttermoor H-4 (Duits zoutcaverne-cluster gecontracteerd voor NL-markt). Samen ~144 TWh werkvolume. Cushion-gas (technisch nodig voor druk) telt niet mee in vulgraad.

Kan ik de Gaspeil-data ergens downloaden?

Ja. We bieden een publieke API: GET https://www.gaspeil.nl/api/v1/dagen-tot-leeg. Geen API-key nodig, gratis, dagelijks ververst, CC BY 4.0 gelicentieerd. Documentatie en voorbeelden in curl/JavaScript/Python staan op /api-docs. Voor ruwe data uit AGSI+/ALSI+/NED zelf: zie de bronnen onderaan elke pagina.

Hoe accuraat zijn de prognoses?

Onze centrale forecast gebruikt een historisch-replay-model: voor elk recent jaar (laatste drie) berekenen we de werkelijke seizoensflow en passen die toe vanaf de huidige voorraad. Dat is ordegrootte-accuraat maar vangt geen koude winter, beleidsingreep of LNG-spike. Op /voorspelling-historie staat hoe onze eerdere voorspellingen zich verhouden tot wat er werkelijk gebeurde. Voor onzekerheid zie de Monte Carlo simulatie op de hoofdpagina.

Wat is de NL Gas Stress Index?

Een composite indicator 0-100 die de gas-systeem-stress samenvat in vier componenten: vulgraad vs seizoens-norm, onttrekkings-tempo, HDD-anomalie (koud weer), en TTF-prijs. Elke component is z-score-genormaliseerd tegen 2011-2020 baseline; 50 betekent neutraal, hoger betekent meer stress. Bedoeld als headline-getal voor pers en politiek — niet als ramp-indicator (100 ≠ ramp).

Is Gaspeil onafhankelijk?

Ja. Gaspeil is een privé-initiatief, geen overheid, geen netbeheerder, geen commerciële organisatie. Geen advertenties, geen sponsoring, geen betaalde plaatsingen. De data komt uit officiële publieke bronnen; alle interpretatie en presentatie zijn van de makers. Voor pers of samenwerking: gebruik de bug-melden pagina.

Wat als de data niet klopt?

AGSI+ reviseert preliminary data soms 1-3 dagen na publicatie. Daarom skippen al onze tempo-cijfers de laatste 3 dagen. Mocht je een fout vermoeden: meld het via gaspeil.nl/bug-melden en we kijken ernaar. Bronnen zijn altijd na te kijken via de directe links onderaan elke pagina.

Wil je dieper?