Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.
Waar het over gaat
De video opent met het bezoek van premier Balkenende aan Poetin in 2002 en de gasdeal die daarop volgde. Het idee was toen: goedkoop Russisch gas inkopen, hier opslaan en met winst doorverkopen. In 2022 wil het kabinet juist voor het einde van het jaar onafhankelijk zijn van Russische kolen, olie en gas.
Voor Nederland zelf is dat te overzien, zegt de video: ongeveer 15 procent van het gas dat we gebruiken komt uit Rusland. Het probleem is Europa. Nederland is vooral doorvoerland, Duitsland en Oost-Europa zijn veel afhankelijker, en via Europese solidariteitsafspraken kan een buurland een beroep doen op ons gas. Daarom zou een snelle Europese boycot niet werken.
“Overheidsbedrijf 'Energie Beheer Nederland' moet van het kabinet de gasopslag in Bergermeer vóór de winter vullen tot 70 procent.”
Het kabinet heeft drie sporen. Het eerste is besparen: de campagne 'Zet ook de knop om' en 4 miljard euro voor het isoleren van 2,5 miljoen huizen, wat critici onhaalbaar noemen. Groningen weer openzetten valt af vanwege de schade door aardbevingen, hoewel er nog meer dan 450 miljard kuub in het veld zit.
Het tweede spoor is de opslag, en dat is voor deze kennisbank het belangrijkste deel (vanaf 5:33). Nederland heeft drie grote opslagen: Norg in Drenthe, Grijpskerk in Groningen en Bergermeer in Noord-Holland. Norg en Grijpskerk zijn half mei samen voor ongeveer een derde gevuld, Bergermeer voor maar 16 procent. Het kabinet geeft Energie Beheer Nederland (EBN) de opdracht om Bergermeer voor de winter tot 70 procent te vullen.
Bij Bergermeer speelt Gazprom mee. Een gasopslag in een leeg gasveld heeft altijd een buffer nodig, het kussengas. Gazprom leverde dat gas en kreeg in ruil het recht om 40 procent van de opslag te gebruiken. In het jaar ervoor liet Gazprom dat deel leeg, waardoor Nederland er niets aan had.
Het derde spoor is LNG via de terminals in Rotterdam en de Eemshaven, goed voor ongeveer 8 miljard kubieke meter extra per jaar, meer dan Nederland jaarlijks uit Rusland haalde. De video noemt de nadelen: Aziatische landen bieden mee op dezelfde ladingen, en LNG geeft naar schatting 20 procent meer CO2-uitstoot dan gas uit eigen velden.
Kernpunten
- 01Half mei 2022 was Bergermeer volgens de video voor 16 procent gevuld, Norg en Grijpskerk samen voor ongeveer een derde.
- 02Het kabinet gaf EBN in 2022 de opdracht Bergermeer tot 70 procent te vullen. Dat is het begin van de vulopdracht van EBN die nog steeds loopt.
- 03Gazprom leverde het kussengas voor Bergermeer en kreeg daarvoor 40 procent van de opslagruimte. In 2021 vulde het dat deel niet.
- 04Nederland haalde in 2022 ongeveer 15 procent van zijn gas uit Rusland, maar was via Europese afspraken gebonden aan landen die veel afhankelijker waren.
- 05Nieuwe LNG-capaciteit in Rotterdam en de Eemshaven moest ongeveer 8 miljard kubieke meter per jaar extra opleveren.
Hoofdstukken
Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.
Uit de opname
“Werd toen gedaan omdat er in zo'n gasopslag altijd een beetje gas moet zitten, een soort buffertje. Noemen ze kussengas.”
Wat er sindsdien veranderde
Stand van zaken, oktober 2026
- Sinds het tiende EU-sanctiepakket (26 februari 2023) mag TAQA de 40 % opslagcapaciteit in Bergermeer niet meer aan Gazprom Export beschikbaar stellen (antwoorden van de minister, Kamerstuk 36313 nr. 3, 13 april 2023).
- De vulopdracht van EBN is gebleven en gegroeid. In april 2026 kreeg EBN een bufferlening van ruim 20 miljard euro om de opslagen voor de winter te vullen (NOS, 30 april 2026). Op 1 april 2026 stonden de Nederlandse opslagen op 4,6 % (AGSI+).
- Het Groningenveld is in 2024 definitief gesloten; de wet werd in april 2024 aangenomen.
- EemsEnergy in de Eemshaven draait sinds september 2022 met drijvende FSRU's.
- Het Nederlandse vuldoel voor 1 november 2026 is op 11 september 2026 verlaagd van 74 % naar 64 % (Rijksoverheid). Op 3 oktober 2026 waren de opslagen 60,0 % vol (AGSI+).
