Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.
Waar het over gaat
De presentator opent met de markt: de Europese gasprijs is sinds eind juni met 47 procent gestegen naar ongeveer 60 euro per megawattuur, terwijl de opslagen maar iets meer dan half vol zijn. Lucia van Geuns (HCSS) schetst waarom: Nederland is het Groningse gas en het Russische pijpleidinggas kwijt en zit nu ook met de crisis in het Midden-Oosten.
Nicolien Vrisou van Eck van EBN vertelt dat het staatsbedrijf in opdracht van het ministerie een groot deel van het nationale vuldoel invult en dat EBN op schema ligt sinds de start van het gasvuljaar op 1 april. Voor de rest van de zomer durft ze niets te voorspellen. De presentator stelt vast dat commerciële bedrijven het vullen lieten liggen; zij legt uit dat de uitkomst afhangt van het weer in Azië en Amerika, omdat airconditioning daar op stroom uit gascentrales draait. Wie LNG koopt, zit in één wereldmarkt.
“De grootste uitdaging eigenlijk op dit moment is niet die leveringszekerheid. Want als je maar je portemonnee trekt, dan kan je dat gas aantrekken. Maar het is vooral de betaalbaarheid.”
Van Geuns noemt de Straat van Hormuz weer gesloten, waardoor een groot deel van de LNG-export uit Qatar stilligt. Qatar levert volgens haar ongeveer 20 procent van de wereldwijde LNG-export. Aziatische kopers bieden daardoor op ladingen die anders naar Europa zouden gaan, vooral spotladingen uit de Verenigde Staten.
Nederland produceert nog ongeveer een derde van wat het gebruikt, zegt Van Geuns, op een verbruik van ongeveer 30 miljard kubieke meter per jaar. De rest komt via pijpleidingen, vooral uit Noorwegen, en als LNG, vooral uit de VS. Haar kernpunt: de leveringszekerheid is het probleem niet, want wie betaalt krijgt gas. Het gaat om betaalbaarheid, zeker als lage opslagen, een geopolitiek incident en een koude winter samenvallen.
Vrisou van Eck noemt het Noorse pijpleidinggas vrij zeker en de LNG-markt het meest beweeglijk. Ze geeft als voorbeeld een LNG-installatie in Texas die enkele weken uitvalt, wat direct in de prijs te zien is. Verduurzaming en eigen productie, zoals geothermie, zijn de structurele uitweg, maar die kosten jaren.
Het slot gaat over beleid. Van Geuns pleit voor strategische gasreserves zoals die er voor olie bestaan onder de paraplu van het Internationaal Energieagentschap, en voor een Europese strategie die opslag, LNG-importcapaciteit en reserves samen bekijkt in plaats van crisismaatregelen als vulgraadverplichtingen en prijsplafonds. Vrisou van Eck is het eens dat er nog geen structureel gasbeleid is en maakt onderscheid tussen een normale markt, waarin marktpartijen zelf seizoensvoorraad aanleggen, en een verstoorde markt zoals nu.
Kernpunten
- 01EBN vult in 2026 in opdracht van het ministerie een groot deel van het nationale vuldoel, omdat marktpartijen het niet deden. Eind juli lag EBN naar eigen zeggen op schema.
- 02Het gasvuljaar begint op 1 april; dan start de injectie voor de volgende winter.
- 03Volgens EBN komt ongeveer twee derde van het Nederlandse gas uit import, vooral Noors pijpleidinggas en LNG.
- 04De sluiting van de Straat van Hormuz haalt een groot deel van het Qatarese LNG van de markt; Azië biedt daardoor tegen Europa op.
- 05Volgens HCSS is betaalbaarheid nu het risico, niet de fysieke levering.
- 06Beide gasten pleiten voor een structureel gasbeleid met seizoensopslag, strategische reserves en importcapaciteit in samenhang, in plaats van crisismaatregelen.
Hoofdstukken
Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.
Uit de opname
“En we moeten heel goed kijken naar normale marktsituaties, want dan wil je heel graag dat de markt ook gewoon bijvoorbeeld zijn seizoensvoorraden ook zelf aanlegt.”
Wat er sindsdien veranderde
Stand van zaken, oktober 2026
- Het Nederlandse vuldoel voor 1 november 2026 is op 11 september 2026 verlaagd van 74 % naar 64 % (±93 TWh), te halen tussen 1 oktober en 1 december, op oproep van de Europese Commissie (Rijksoverheid).
- Op 3 oktober 2026 stonden de Nederlandse opslagen op 60,0 %, 86,4 van 144,0 TWh (AGSI+). Op de dag van deze uitzending, 25 juli, was dat 34,9 %.
- De Europese opslagen samen stonden op 6 oktober 2026 op 73,0 % (AGSI+, eigen controle).
