Wat erin staat
Minister Jetten en staatssecretaris Vijlbrief schrijven in augustus 2022, met het oog op een mogelijke verdere beperking of beëindiging van Russisch gas, dat het kabinet de opslagen zo vol mogelijk wil krijgen. Op 19 augustus waren de Nederlandse opslagen gemiddeld 71,2 % gevuld en lag Nederland op schema om al in september 80 % te halen, het niveau dat de nieuwe Verordening (EU) 2022/1032 voor 1 november 2022 vroeg. Volgens een voetnoot volstond voor Nederland, door gasleveringen aan het Verenigd Koninkrijk (gemiddeld 24 TWh per jaar), formeel ongeveer 65 %. Het kabinet mikte op meer dan 80 %.
Norg en Grijpskerk werden toen exclusief door GasTerra gebruikt. GasTerra vulde Grijpskerk zo ver als technisch kon, zodat die op 1 oktober 2022 (nagenoeg) vol zou zijn, en had Norg in de eerste week van augustus al op 80 %. Verder vullen van Norg was commercieel onaantrekkelijk zolang de zomerprijs boven de winterprijs lag; het kabinet werkte daarom aan een subsidie voor GasTerra. De Groningenwinning bleef daarbij onder de toegestane 4,5 miljard Nm3.
Bergermeer, de grootste opslag voor hoogcalorisch gas, was het probleemgeval: Gazprom had daar capaciteit gecontracteerd maar vulde niet. EBN had al de opdracht Bergermeer tot minimaal 68 % te vullen, waarmee het landelijk gemiddelde op 80 % zou komen. Nu kreeg EBN de opdracht verder te vullen, met een subsidie van maximaal € 210 miljoen en een lening van € 2,3 miljard. Daarvoor werd de door Gazprom niet benutte capaciteit gebruikt (interruptible space).
De kosten moesten uiteindelijk bij de gebruikers van het gastransportnet terechtkomen, ook buitenlandse, via een heffing op geboekte transportcapaciteit bij GTS. Die heffing moest met € 260 miljoen worden opgehoogd.
Het tweede deel gaat over de drijvende LNG-terminal in de Eemshaven. De vergunningen waren niet vóór 15 september 2022 rond en de walstroom was nog niet klaar, waardoor de installatie tijdelijk op gas zou draaien en de NOx-normen zou overschrijden. Het kabinet adviseerde de provincie Groningen dat te gedogen, naar verwachting maximaal zes en een halve maand.
Kernpunten
- 01Vulgraad Nederland op 19 augustus 2022: 71,2 %.
- 02EU-verordening 2022/1032 vroeg 80 % op 1 november 2022; voor Nederland volstond formeel circa 65 %.
- 03EBN krijgt voor Bergermeer een subsidie van maximaal € 210 miljoen en een lening van € 2,3 miljard.
- 04Bergermeer werd gevuld via capaciteit die Gazprom niet gebruikte.
- 05GasTerra had Norg begin augustus 2022 op 80 %; Grijpskerk zou op 1 oktober (nagenoeg) vol zijn.
- 06De drijvende LNG-terminal in de Eemshaven mocht tijdelijk de NOx-normen overschrijden om op tijd te starten.
Letterlijk
“Volgens de update gasleveringszekerheid van 19 augustus 2022 zijn de Nederlandse gasopslagen met gemiddeld 71,2% gevuld.”
“Hiertoe wordt een subsidie verstrekt, ter grootte van maximaal 210 miljoen euro ter compensatie van kosten, en een lening, ter grootte van 2,3 miljard euro.”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- In 2022 vulde GasTerra Norg en Grijpskerk, met een subsidie voor Norg in voorbereiding, en kreeg EBN een vulopdracht voor Bergermeer. In 2026 is dat omgedraaid: GasTerra is weg, Norg wordt alleen door EBN gevuld en de vulopdracht is gegroeid naar maximaal 80 TWh. De kabinetsbrief over strategisch gasbeleid (september 2026) zet de reeks op een rij: 20 TWh in 2022/2023 tot 80 TWh plus 5 TWh noodvoorraad in 2026/2027.
- Het doel was toen 80 % (Gaspeil rekent voor 2022 met circa 66 % als Nederlands doel). In 2026 is het 64 %, afgerond 93 TWh. Op 3 oktober 2026 stonden de opslagen op 60,0 % (AGSI+), ruim onder de 71,2 % van half augustus 2022.
- De drijvende LNG-terminal in de Eemshaven waar deze brief over gaat, is de huidige EemsEnergy Terminal. Die draait sinds september 2022 en heeft een horizon tot september 2027; verlenging tot 2036 wordt voorbereid.