Wat erin staat
ACER vergelijkt de crisis van 2026 met die van 2022-2023. Toen ging het om een regionale aanbodschok: inflexibel Russisch pijpleidinggas, goed voor 45 % van het Europese verbruik, viel weg en de prijzen verdrievoudigden. Nu gaat het om een wereldwijde prijsschok door het wegvallen van flexibel LNG uit Qatar, ongeveer 5 % van het Europese verbruik, met prijzen rond anderhalf keer het niveau van vóór de crisis. Europa is door de eerste crisis veerkrachtiger, maar ook afhankelijker van de wereldwijde LNG-markt geworden.
Door de Straat van Hormuz gaat ongeveer 20 % van de wereldwijde LNG-export. Na de aanval van de VS en Israël op Iran op 28 februari 2026 steeg de TTF-prijs in een week met ongeveer 70 %. Qatar leverde de EU afgelopen winter 7 % van haar LNG. Als Qatar van april tot december 2026 uitvalt, moet de EU volgens ACER ongeveer 56 miljard m³ LNG op de spotmarkt kopen, tegen ongeveer 40 miljard m³ anders. Azië betaalt een recordpremie boven Europa, waardoor flexibele ladingen eerder daarheen gaan.
De Europese opslagen begonnen de winter op 82 % en zakten tot onder 30 % aan het eind, rond het laagste niveau in negen jaar. Oorzaken: een lager startpunt en een koude winter, vooral in het eerste kwartaal van 2026. De onttrekking begon laat, half november. De LNG-invoer was met ongeveer 10,8 miljard m³ per maand recordhoog en steeg 20 % ten opzichte van de winter ervoor. Amerikaans LNG dekte meer dan 60 % van de Europese LNG-invoer en 30 % van de totale gasinvoer; Rusland leverde nog 15 % van het LNG en 14 % van alle invoer.
Voor de zomer van 2026 rekent ACER drie doelen door. Een vulgraad van 70 % vraagt minder LNG dan in 2025, 80 % is haalbaar met LNG-invoer op het niveau van 2025, en 90 % vraagt ongeveer 13 % meer LNG dan in 2025. De extra kosten van het vullen kunnen volgens ACER 10 tot 15 miljard euro bedragen bij een prijs van 50 euro per MWh. ACER waarschuwt dat de opslagdoelen in de zomer de prijs kunnen opdrijven, en dat hogere zomer- dan winterprijzen de prikkel om te vullen kunnen wegnemen.
Kernpunten
- 01De Nederlandse opslagen waren aan het eind van de winter 2025/2026 uitzonderlijk laag; voor 80 % was in de zomer ongeveer 9,3 miljard m³ injectie nodig.
- 02EU-opslagen eind maart 2026 onder 30 %, rond het laagste niveau in negen jaar.
- 03Crisis 2026 is een wereldwijde LNG-prijsschok (ongeveer 5 % van het EU-verbruik geraakt), geen regionale aanbodschok zoals in 2022 (45 %).
- 04Amerikaans LNG: meer dan 60 % van de Europese LNG-invoer; Russisch LNG nog 15 %.
- 05Vullen tot 90 % in 2026 vraagt 13 % meer LNG dan in 2025; 80 % is haalbaar met het LNG-niveau van 2025.
- 06Extra kosten van het vullen: 10 tot 15 miljard euro bij 50 euro per MWh.
Letterlijk
“Exceptionally low Dutch gas storage levels by end of the heating season, requiring ~9.3 bcm of injections during summer to reach the 80% storage target”
Vertaald: “Uitzonderlijk lage Nederlandse gasopslagniveaus aan het eind van het stookseizoen, waardoor in de zomer ongeveer 9,3 miljard m³ moet worden geïnjecteerd om het opslagdoel van 80 % te halen”
“Storage targets for the next winter, in accordance with the EU Storage Regulation, may put upward price pressures during summer.”
Vertaald: “De opslagdoelen voor de volgende winter, volgens de EU-opslagverordening, kunnen in de zomer opwaartse druk op de prijzen geven.”
“To date the 2026 energy crisis is not at the same level of magnitude than the 2022-2023 crisis”
Vertaald: “Tot nu toe heeft de energiecrisis van 2026 niet dezelfde omvang als de crisis van 2022-2023”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- De 9,3 miljard m³ die ACER noemt, is gerekend tegen een doel van 80 %, het percentage dat de Commissie in maart voorstelde. Voor Nederland gold dat niet: het Nederlandse doel lag op 74 % en werd op 11 september 2026 verlaagd naar 64 % (afgerond 93 TWh). Op 3 oktober 2026 zaten de Nederlandse opslagen op 60,0 % (86,4 van 144,0 TWh, AGSI+).
- De waarschuwing over de prikkel om te vullen kwam in Nederland uit. In de Kamerbrief van 11 september 2026 schrijft het kabinet dat opslaan dit vulseizoen voor marktpartijen financieel onaantrekkelijk was. EBN slaat daarom maximaal 85 TWh op: 80 TWh in de seizoensopslagen uiterlijk 1 november en 5 TWh in de piekgasinstallatie Alkmaar.
- Het aandeel Amerikaans LNG is na te gaan op de Gaspeil-radar, die per schip naar Gate en EemsEnergy de vermoedelijke herkomst toont.