Wat erin staat
De verordening voert het verbod uit dat de Commissie in de routekaart van mei 2025 aankondigde en op 17 juni 2025 voorstelde. Die datum is belangrijk: alleen contracten die vóór 17 juni 2025 zijn gesloten en daarna niet zijn gewijzigd, krijgen een overgangsperiode. Wie na het voorstel nog nieuwe Russische contracten afsloot of volumes ophoogde, wordt daar niet voor beloond. Het verbod geldt in beginsel vanaf 18 maart 2026.
De overgangstermijnen verschillen per soort contract. Kortlopende contracten (hooguit een jaar) voor LNG vallen vanaf 25 april 2026, voor pijpleidinggas vanaf 17 juni 2026. Langlopende LNG-contracten vallen vanaf 1 januari 2027. Langlopende pijpleidingcontracten mogen doorlopen tot 30 september 2027, of tot 1 november 2027 als de Commissie vaststelt dat een lidstaat anders zijn opslagdoel voor 2027 niet haalt. Een vergelijkbare uitloop geldt voor landen zonder zeekust.
Om omzeiling tegen te gaan, moet elke invoer van gas vooraf worden goedgekeurd, met bewijs van het land van productie. Gas dat in Rusland vloeibaar is gemaakt telt als Russisch, ook als het elders is gewonnen. Gas uit producerende landen die in 2024 meer dan 5 miljard m³ naar de EU exporteerden en zelf Russisch gas weren of geen invoerinfrastructuur hebben, is vrijgesteld van die toestemming. Gas via het interconnectiepunt Strandzha 1 geldt als Russisch tenzij het tegendeel is bewezen. De boetes zijn fors: voor bedrijven minstens 3,5 % van de wereldwijde jaaromzet, 40 miljoen euro of 300 % van de transactiewaarde als maximum.
Lidstaten moesten uiterlijk 1 maart 2026 een nationaal diversificatieplan indienen. De verordening wijzigt ook de verordening gasleveringszekerheid: bedrijven melden de details van Russische gascontracten aan de Commissie, en LNG-terminals melden diensten die door Russische klanten zijn geboekt. ACER publiceert uiterlijk 1 juli 2026 en 1 juli 2027 een rapport over Russische contracten. In een acute noodsituatie kan de Commissie het verbod per keer hooguit vier weken opschorten.
Kernpunten
- 01Verbod op Russisch pijpleidinggas en LNG, van toepassing vanaf 18 maart 2026, met overgangstermijnen voor contracten van vóór 17 juni 2025.
- 02Kortlopende contracten: LNG vanaf 25 april 2026, pijpleidinggas vanaf 17 juni 2026.
- 03Langlopende LNG-contracten vanaf 1 januari 2027.
- 04Langlopende pijpleidingcontracten uiterlijk 30 september 2027, of 1 november 2027 als een lidstaat anders zijn opslagdoel niet haalt.
- 05Elke gasinvoer heeft vooraf toestemming nodig, met bewijs van het land van productie.
- 06Boetes voor bedrijven tot minstens 3,5 % van de wereldomzet, 40 miljoen euro of 300 % van de transactiewaarde.
Letterlijk
“Contracten die na 17 juni 2025 zijn gesloten, mogen dan ook niet in aanmerking komen voor de uitzonderlijke overgangsbepalingen voor kort- en langlopende leveringscontracten.”
“Het verbod op de invoer van gas uit de Russische Federatie mag daarom pas van toepassing zijn vanaf 18 maart 2026.”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- De opslagregels en het Russische verbod zijn met elkaar verknoopt. De uitloop tot 1 november 2027 voor langlopende pijpleidingcontracten is er voor landen die anders hun opslagdoel niet halen. Daaruit blijkt dat de EU het vullen van opslagen als randvoorwaarde voor de uitfasering behandelt.
- Voor de Nederlandse opslagen telt vooral het LNG-deel. Volgens ACER kwam in de winter 2025/2026 nog 15 % van de Europese LNG-invoer uit Rusland; volgens het IEA landden die ladingen vooral in België, Frankrijk en Spanje. Het IEA verwachtte in juli 2026 dat het verbod op kortlopend Russisch LNG de invoer in de tweede helft van 2026 zou drukken. Dat viel samen met de uitval van Qatarees LNG. Op 1 januari 2027 vervallen ook de langlopende LNG-contracten, midden in de winter.
- Op de LNG-radar van Gaspeil zie je welke schepen Nederland aandoen en waar ze vandaan komen. Volgens de Commissie (8 oktober 2026) bereidt Brussel zich met de lidstaten voor op het aflopen van de Russische LNG-contracten per begin 2027.