Wat erin staat
Het plan verscheen drie maanden na de Russische inval in Oekraïne, na een opdracht van de Europese Raad van maart 2022. Het bouwt voort op het Fit for 55-pakket en een eerdere mededeling van 8 maart 2022. Volgens de Commissie konden besparingen, diversificatie en de overstap naar hernieuwbare energie samen het equivalent vervangen van de fossiele brandstoffen die Europa jaarlijks uit Rusland haalde.
Besparen is volgens het plan de snelste en goedkoopste route. Het voorstel was het bindende doel voor energie-efficiëntie te verhogen naar 13 %. Gedragsverandering kon volgens een schatting van het IEA op korte termijn ongeveer 13 miljard m³ gas schelen, 5 % van de vraag. In de industrie zag de Commissie tot 2030 nog eens 35 miljard m³ besparing bovenop Fit for 55.
Voor diversificatie richtte de EU een energieplatform op voor vrijwillige gezamenlijke inkoop van gas, LNG en waterstof. Door aflopende contracten en flexibele volumes te bundelen kon dat volgens het plan op korte termijn 30 tot 70 miljard m³ vraag omvatten. Aan de aanbodkant mikte het plan op 35 miljard m³ biomethaan in 2030 en 10 miljoen ton eigen plus 10 miljoen ton geïmporteerde hernieuwbare waterstof.
Voor infrastructuur rekende de Commissie op ongeveer 10 miljard euro aan gasinvesteringen tot 2030, voor LNG-terminals, pijpleidingen en terugstroomcapaciteit. Over opslag is het plan stellig: projecten die opslag- en injectiecapaciteit vergroten, verdienen steun, ook financieel. In totaal vroeg REPowerEU tot 2027 210 miljard euro extra investeringen, bovenop Fit for 55. Het doel voor hernieuwbare energie in 2030 moest van 40 naar 45 %.
Het laatste hoofdstuk gaat over paraatheid. De Commissie waarschuwde dat de opslagen zonder extra actie voor de winter van 2022/2023 niet vol genoeg zouden raken en riep op de opslagverordening snel aan te nemen. Lidstaten moesten hun noodplannen bijwerken, de terugstroomcapaciteit van west naar oost vergroten en bilaterale solidariteitsafspraken afronden.
Kernpunten
- 01Doel: zo snel mogelijk af van Russische fossiele brandstoffen, met besparing, diversificatie, verduurzaming en investeringen.
- 02EU-energieplatform voor gezamenlijke inkoop van gas, LNG en waterstof; potentieel 30 tot 70 miljard m³ gebundelde vraag.
- 03Biomethaan naar 35 miljard m³ in 2030; 20 miljoen ton hernieuwbare waterstof in 2030, de helft geïmporteerd.
- 04Ongeveer 10 miljard euro voor gasinfrastructuur tot 2030, onder meer LNG-terminals.
- 05210 miljard euro extra investeringen tot 2027; financiering via de herstel- en veerkrachtfaciliteit, samen bijna 300 miljard euro.
- 06Oproep om de opslagverordening snel aan te nemen en de opslagen vóór de winter van 2022/2023 te vullen.
Letterlijk
“Besparingen zijn de snelste en goedkoopste manier om de huidige energiecrisis aan te pakken.”
“Opslag is van essentieel belang voor het verbeteren van de voorzieningszekerheid.”
“Hoewel het risico dat niet aan de gasvraag kan worden voldaan voor deze zomer beperkt zal zijn, bestaat er, zonder verdere actie in de komende maanden, een risico dat de opslagfaciliteiten voor de komende winter niet voldoende gevuld zullen zijn.”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- Voor Nederland is de nalatenschap van REPowerEU concreet zichtbaar in de LNG-aanvoer. In september 2022 ging EemsEnergy in Eemshaven open met drijvende terminals, en Gate in Rotterdam breidt uit. Een groot deel van wat er nu in de Nederlandse opslagen komt, is LNG: eind september 2026 kwam er netto ongeveer 500 GWh per dag bij, grotendeels uit LNG.
- Het plan ging uit van een wereldmarkt waar genoeg LNG te koop is. In 2026 bleek die aanname kwetsbaar: de afsluiting van de Straat van Hormuz raakte volgens ACER ongeveer 20 % van de wereldwijde LNG-export. De vervanging van Russisch gas door LNG maakte Europa minder afhankelijk van één leverancier, maar gevoeliger voor de wereldmarktprijs.
- De uitfasering die in 2022 als ambitie begon, is inmiddels wet: Verordening (EU) 2026/261 verbiedt Russisch gas stapsgewijs, met de laatste langlopende pijpleidingcontracten uiterlijk in het najaar van 2027.