Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.
Waar het over gaat
In de nacht van 26 september 2022 explodeerden drie van de vier buizen van Nord Stream 1 en Nord Stream 2 op de bodem van de Oostzee. Volgens de reportage kwam daarbij 465.000 ton methaan vrij. Nord Stream 1 was sinds 2011 in gebruik; Nord Stream 2, klaar in 2021, heeft nooit gas vervoerd. In de baai bij Greifswald, waar het Russische gas aan land kwam, zeggen vissers dat ze er niet meer kunnen vissen.
Volgens Duitse aanklagers huurden vijf mannen en een vrouw in september 2022 een zeiljacht en brachten ze explosieven met vertraagde ontsteking aan. Een Oekraïense verdachte wacht in Duitsland op zijn proces; een tweede bemanningslid werd eind augustus 2026 in Kroatië opgepakt. Een van hen is aangeklaagd voor een oorlogsmisdrijf; volgens de aanklagers handelde hij in opdracht van Oekraïense staatsorganen, al is onduidelijk welke. Journalist Ulrich Thiele sprak in Kyiv met de vermoedelijke breinen. Hij concludeert dat de saboteurs buiten president Zelensky om werkten, voor twee van zijn politieke rivalen, en dat het om oud-inlichtingenmensen ging die Nord Stream als Russisch wapen zagen.
“Nord Stream was not just a gas pipeline. It was a political choice, one of energy dependence on Russia.”
Vertaald: “Nord Stream was meer dan een gasleiding. Het was een politieke keuze voor energieafhankelijkheid van Rusland.”
De reportage noemt Nord Stream vooral een politieke keuze. In 2021 kwam meer dan de helft van de Duitse gasimport uit Rusland; met Nord Stream 2 erbij hadden de vier buizen bijna de hele Duitse vraag kunnen dekken. Ondanks de annexatie van de Krim en waarschuwingen uit Washington, Warschau en Kyiv zetten Berlijn en de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren door. Die deelstaat richtte in 2021 een zogenoemde klimaatstichting op om Amerikaanse sancties tegen de bouw te omzeilen. Een onderzoekscommissie van het deelstaatparlement stelde vast dat Gazprom via Nord Stream 2 vrijwel al het geld van die stichting leverde.
Thiele noemt de Rusland-affaire het schandaal van de eeuw. Goedkoop Russisch gas gaf Duitsland volgens hem gouden economische jaren tussen 2015 en 2020, maar ook de afhankelijkheid waar het land nu mee zit. Gazprom verminderde in 2022 de levering via Nord Stream en stopte die daarna met een beroep op technische problemen; de aanslag maakte dat definitief. Een deel van de Duitse industrie heeft sindsdien productie stilgelegd of naar het buitenland verplaatst.
Op Rügen is de woede vooral op Berlijn gericht. Een verhuurder van vakantiewoningen in Prora zag zijn energiekosten exploderen, wil terug naar Russisch gas en werd lid van BSW. Bij Sassnitz ligt een snel gebouwde LNG-terminal met het regasificatieschip Neptune; de eerste tankers uit de Verenigde Staten en Qatar kwamen in 2023. Tegenstanders protesteren tegen het schaliegas dat Duitsland zelf niet mag winnen. BSW en AfD voeren campagne voor herstel van de leidingen en betere banden met Moskou. Een restauranthouder in een oude haringfabriek, die Oekraïne steunt, betaalt 1.300 euro per maand aan stroom en ziet niemand met een uitweg komen.
Kernpunten
- 01Op 26 september 2022 werden drie van de vier Nord Stream-buizen opgeblazen; volgens France 24 kwam 465.000 ton methaan vrij.
- 02Nord Stream 2 werd in 2021 afgebouwd maar heeft nooit gas geleverd.
- 03In 2021 kwam meer dan de helft van de Duitse gasimport uit Rusland.
- 04Duitse aanklagers wijzen naar Oekraïense daders; in september 2026 werd een proces voorbereid tegen twee verdachten.
- 05Gazprom betaalde volgens een onderzoekscommissie in Mecklenburg-Voor-Pommeren vrijwel al het geld van de klimaatstichting die sancties moest omzeilen.
- 06BSW en AfD willen de leidingen herstellen; bij Sassnitz komt sinds 2023 LNG uit de VS en Qatar binnen.
Hoofdstukken
Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.
Uit de opname
“This Russia affair, and Nord Stream above all, is the scandal of the century.”
Vertaald: “Deze Rusland-affaire, en Nord Stream vooral, is het schandaal van de eeuw.”
“this trial won't settle the economic and political price of a dependency Germany is still struggling to overcome.”
Vertaald: “dit proces vereffent niet de economische en politieke prijs van een afhankelijkheid waar Duitsland nog altijd mee worstelt.”
Wat er sindsdien veranderde
Stand van zaken, oktober 2026
- Ook Nederland vult zijn opslagen nu vooral met LNG. Eind september 2026 kwam er netto zo'n 500 GWh per dag bij, grotendeels uit LNG; op 3 oktober 2026 was de Nederlandse voorraad 60,0 % (86,4 van 144,0 TWh, AGSI+).
- Het EU-verbod op Russisch gas, op 26 januari 2026 door de lidstaten aangenomen, geldt voor LNG vanaf begin 2027 en voor pijpleidinggas vanaf het najaar van 2027.
