Wat erin staat
Eind februari 2026 werd de Straat van Hormuz feitelijk afgesloten, de route waarover bijna 20 % van het wereldwijde LNG-aanbod ging. Tussen maart en juni laadden Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten 35 miljard m³ minder LNG dan een jaar eerder. Nieuwe projecten in Noord-Amerika en Afrika en meer aanbod van bestaande producenten vingen ongeveer driekwart daarvan op, waardoor de wereldwijde LNG-productie in die maanden 4 % (8 miljard m³) daalde. Medio juni sloten de VS en Iran een voorlopig akkoord; de doorvaart nam toe, maar bleef ver onder het niveau van vóór het conflict.
De prijzen reageerden fors. De TTF, de Nederlandse gasbeurs die als Europese maatstaf dient, lag in het tweede kwartaal gemiddeld rond 16 dollar per MBtu, 32 % hoger dan een jaar eerder. Azië betaalde vanaf maart gemiddeld 2,1 dollar meer dan Europa, waardoor flexibele LNG-ladingen naar Azië gingen. De Europese LNG-invoer daalde in het tweede kwartaal met meer dan 10 % (5 miljard m³). In de eerste helft van 2026 was LNG met bijna 39 % toch de grootste bron van gas in Europa; de VS leverden meer dan 60 % daarvan, Rusland 14 %.
Over de opslagen is het IEA duidelijk. De EU begon de winter 2025/26 met ongeveer 14 miljard m³ minder gas dan een jaar eerder. Eind juni lag de voorraad meer dan 10 miljard m³ (17 %) onder het niveau van 2025 en meer dan 15 miljard m³ (23 %) onder het vijfjaarsgemiddelde. In de eerste helft van 2026 werd ongeveer 15 % (bijna 4 miljard m³) minder geïnjecteerd dan een jaar eerder. Het prijsverschil tussen zomer en winter was op de TTF in het tweede kwartaal negatief (gemiddeld min 1,3 euro per MWh), wat vullen onaantrekkelijk maakte.
Het IEA verwacht dat de wereldwijde gasvraag in 2026 met ongeveer 0,5 % (20 miljard m³) daalt, in Europa met meer dan 2 %. De prognose gaat ervan uit dat de Straat van Hormuz in het derde kwartaal volledig opengaat en dat onbeschadigde installaties begin vierde kwartaal weer op volle kracht draaien. Door de schade aan onder meer Ras Laffan in Qatar raamt het IEA het verlies aan LNG-aanbod tussen 2026 en 2030 op 140 miljard m³, ongeveer 15 % van de nieuwe capaciteit die in die periode bijkomt. Een speciaal hoofdstuk behandelt de overstap van gas naar kolen in elektriciteitscentrales.
Kernpunten
- 01Voor 80 % vulgraad bij het begin van de winter moest de EU in juli tot en met oktober ongeveer 7 miljard m³ (26 %) meer injecteren dan een jaar eerder; voor 90 % 18 miljard m³ (66 %) meer.
- 02EU-opslagen eind juni 2026: meer dan 15 miljard m³ (23 %) onder het vijfjaarsgemiddelde.
- 03Negatief zomer-winterverschil op de TTF in het tweede kwartaal: gemiddeld min 1,3 euro per MWh.
- 04Qatar en de VAE laadden van maart tot juni 35 miljard m³ minder LNG; nieuw aanbod elders compenseerde ongeveer driekwart.
- 05Verwacht verlies aan LNG-aanbod 2026-2030 door de oorlog: 140 miljard m³.
- 06De Nederlandse gasproductie lag in de eerste vijf maanden van 2026 bijna 10 % (0,75 miljard m³) lager dan een jaar eerder.
Letterlijk
“Reaching an 80% fill level by the start of winter would require about 7 bcm (or 26%) more injections in the July-October period than occurred last year.”
Vertaald: “Om bij het begin van de winter 80 % vulgraad te halen, moet in juli tot en met oktober ongeveer 7 miljard m³ (26 %) meer worden geïnjecteerd dan vorig jaar.”
“Relatively thin (and even negative) seasonal price spreads gave a weak signal for shippers to inject gas into storage”
Vertaald: “Relatief kleine (en zelfs negatieve) seizoensprijsverschillen gaven handelaren een zwak signaal om gas in de opslag te injecteren”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- De aanname dat de Straat van Hormuz in het derde kwartaal volledig zou opengaan, is niet uitgekomen. ENTSOG schreef op 8 oktober 2026 dat de doorvaart nog steeds sterk beperkt is. De IEA-prognose voor de tweede helft van 2026 is op dat punt dus te optimistisch gebleken.
- Europa haalde op 1 oktober 72 % (ENTSOG), dus minder dan de 80 % waarvoor het IEA de extra injectie becijferde. Voor Nederland, met een doel van 64 % sinds 11 september 2026, kwam de vulgraad op 3 oktober uit op 60,0 % (86,4 van 144,0 TWh, AGSI+).
- Het negatieve prijsverschil tussen zomer en winter verklaart waarom marktpartijen in Nederland weinig opsloegen: wie in de zomer duurder inkoopt dan hij in de winter kan verkopen, verliest geld op opslag. Het kabinet schreef in september hetzelfde en liet EBN het gat vullen.