gaspeil.nl
Kijken en luisteren

VideoUitlegWendover Productions19 minEngelstalig

Van gasbron tot tanker: hoe aardgas door Amerika en over de oceaan reist

Origineel: “The Logistics of Natural Gas”

Wendover Productions volgt aardgas van een Amerikaans gasveld naar een gebruiker in Colorado en daarna de oceaan over als LNG. De tweede helft is een heldere uitleg van hoe een LNG-tanker werkt: Moss- en membraantanks, boil-off als brandstof en het laden in Sabine Pass. Goed startpunt voor wie wil snappen wat er op de LNG-radar rondvaart.

Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.

Waar het over gaat

De video begint op land. Gas wordt meestal gewonnen ver van waar mensen wonen, en vervoer is alleen rendabel via lange pijpleidingen. Aan de hand van een leiding naar het dorp Basalt in Colorado legt Wendover uit hoe dat werkt: de leidingbeheerder bezit de grond niet maar heeft een erfdienstbaarheid, de leiding wordt in een sleuf gelegd en met water onder hoge druk getest, en compressorstations duwen het gas met zo'n 40 kilometer per uur vooruit bij 500 tot 1.400 psi.

Omdat de productie niet snel mee kan bewegen met de vraag, en die vraag in de winter piekt door verwarming, heeft de VS volgens de video zo'n 400 opslaglocaties. Er zijn drie soorten: lege gasvelden (goedkoop en het meest gebruikt, met kussengas onderin als drukbuffer), zoutcavernes (duur om uit te logen maar tot 12 keer per jaar te vullen en te legen) en voormalige watervoerende lagen, die tot 80 procent kussengas nodig hebben.

“But it's worth the trade off because once cooled into a liquid, natural gas shrinks to 1/600th of its previous volume.”

Vertaald: “Maar het is de moeite waard, want eenmaal afgekoeld tot vloeistof krimpt aardgas tot een zeshonderdste van zijn oorspronkelijke volume.”

Verteller

Vanaf 10:35 gaat het over LNG. Een Q-Max, de grootste LNG-tanker, vervoert zo'n 266.000 kubieke meter, veel minder dan de grootste olietanker, en kost met 200 tot 300 miljoen dollar een veelvoud. Dat het toch loont, komt door de natuurkunde: bij min 162 graden Celsius wordt gas vloeibaar en krimpt het tot een zeshonderdste van zijn volume. En door de geografie: de grote importeurs China, Japan en Zuid-Korea liggen ver van de grote producenten.

In een liquefactie-installatie wordt het gas in 'treinen' gezuiverd en stap voor stap gekoeld. Sabine Pass in Louisiana, de oudste en grootste Amerikaanse exportterminal, heeft zes treinen; de eerste vijf kostten volgens eigenaar Cheniere 17,5 tot 18,5 miljard dollar. Met voorgekoelde tanks duurt laden tot ongeveer 15 uur, en Cheniere vulde er 423 ladingen in 2022 en 425 in 2023.

Aan boord draait alles om boil-off. Er zijn schepen met losse bolvormige tanks (het Moss-type) en schepen waarin de tank deel is van de romp (membraantanks), die meer kunnen vervoeren en daardoor steeds vaker voorkomen. Beide houden de lading vooral koud met meer dan 20 centimeter isolatieschuim. Het gas dat toch verdampt, stookt de motoren; bij te veel verdamping helpt herverdichting of het rondsproeien van koude vloeistof in de tank. In de importhaven gebeurt het omgekeerde: regasificatie.

De maker sluit af met de verwachting dat de vraag naar gas binnenkort piekt, omdat nieuwe gebouwen steeds vaker elektrisch verwarmen.

Kernpunten

  • 01Vloeibaar aardgas (min 162 °C) neemt een zeshonderdste van het volume van gasvormig aardgas in. Daardoor loont vervoer per schip over oceanen.
  • 02Een Q-Max-tanker vervoert zo'n 266.000 m³ LNG en kost 200 tot 300 miljoen dollar; er varen er 14.
  • 03Membraantanks maken deel uit van de romp en bieden meer laadruimte dan bolvormige Moss-tanks; daarom worden ze gangbaarder.
  • 04Boil-off is onvermijdelijk en wordt als brandstof voor het schip gebruikt.
  • 05Sabine Pass laadde volgens Cheniere 423 ladingen in 2022 en 425 in 2023; laden met koude tanks duurt tot ongeveer 15 uur.
  • 06Zoutcavernes kunnen tot 12 keer per jaar gevuld en geleegd worden; lege gasvelden zijn de goedkoopste vorm van opslag.

Hoofdstukken

Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.

Uit de opname

“But both rely less on continuously cooling their product than just keeping it cold in the first place”

Vertaald: “Maar beide vertrouwen minder op het voortdurend koelen van hun lading dan op het koud houden ervan.”

Verteller
“Still, some boil-off is bound to occur, but rather smartly, that's what powers the boat.”

Vertaald: “Toch verdampt er altijd wat, maar slim genoeg is dat precies wat het schip aandrijft.”

Verteller

Wat er sindsdien veranderde

Stand van zaken, oktober 2026

  • De Amerikaanse LNG-export groeide door: gemiddeld 15,0 miljard kubieke voet per dag in 2025 en 17,4 in de eerste helft van 2026, 23 procent meer dan een jaar eerder. Nederland was in die periode met 1,7 miljard kubieke voet per dag een van de grootste afnemers (EIA, 1 september 2026).
  • In maart 2026 viel door de verstoring van de scheepvaart door de Straat van Hormuz zo'n 20 procent van het wereldwijde LNG-aanbod weg, vooral uit Qatar (EIA). De ene Qatarese exportlocatie uit de video bleek daarmee kwetsbaar.
  • Op 1 oktober 2026 nam Gate terminal op de Maasvlakte een vierde opslagtank van 180.000 m³ in gebruik; de capaciteit groeide daarmee naar 20 miljard m³ per jaar (Gasunie).
  • Het Nederlandse vuldoel voor de gasopslagen is op 11 september 2026 verlaagd van 74 naar 64 procent. Op 3 oktober 2026 waren de opslagen 60,0 procent vol; de bijvulling kwam eind september grotendeels uit LNG.
Om rekening mee te houdenDe video noemt zeven actieve exportlocaties: zes in de VS en één in Qatar. Het Amerikaanse statistiekbureau EIA telde in februari 2026 acht werkende exportterminals in de VS, en in april 2026 verscheepte Golden Pass als negende zijn eerste lading. Dat er 'binnenkort' meer LNG-tankers dan olietankers varen en dat de gasvraag snel piekt, zijn verwachtingen van de maker zonder bron in de video.

Meer over dit onderwerp