Wat erin staat
Volgens GTS is de Europese regelgeving voor leveringszekerheid geschreven voor korte storingen aan infrastructuur, niet voor een aanvoerverstoring van zes maanden. Sinds 2022 is de reguliere leveringszekerheid wel verbeterd: meer LNG-terminals, betere verbindingen, EBN als vulagent. Maar ongeveer 90 % van het EU-gasverbruik wordt geïmporteerd, uit een beperkt aantal landen. GTS maakt zich vooral zorgen over een langdurige uitval van aanvoer uit de Verenigde Staten of Noorwegen.
GTS baseert de omvang op de Unie-brede simulatie van ENTSOG van januari 2025. Daarin is bij zes maanden uitval in de EU 287 tot 482 TWh vraagreductie nodig om eind van de winter nog 30 % in de opslagen te houden; GTS rondt dat af op een aanbodtekort van circa 500 TWh. Voor Nederland: zes maanden geen Noors gas kost ongeveer 55 TWh, zes maanden geen LNG via Gate circa 110 TWh. In 2025 kwam 180 TWh LNG uit de VS, zo'n 80 % van de Nederlandse LNG-import; een half jaar zonder dat is circa 90 TWh.
De oplossing die GTS voorstelt is een noodvoorraad in de bestaande gasopslagen, uit werkgas dat niet voor seizoensflexibiliteit nodig is en uit kussengas dat produceerbaar wordt gemaakt. De vier opslagen in gasvelden (Alkmaar, Bergermeer, Grijpskerk, Norg) hebben samen circa 137 TWh werkgas en circa 300 TWh kussengas. Bij een vuldoel van 115 TWh blijft er 22 TWh werkgas over voor een noodvoorraad. Om aan 55 tot 110 TWh te komen zou de overheid vooraf kussengas kunnen kopen.
GTS adviseert ook dat de EU-verordening duidelijker maakt dat een noodsituatie al kan worden afgekondigd als een langdurige verstoring aannemelijk is, zodat een noodvoorraad snel kan worden ingezet. Tot er een besluit ligt, wil GTS alle bestaande opslagen in bedrijf houden, ook Norg, waarvoor NAM een winningsplan heeft ingediend. Het Groningenveld rekent GTS niet mee als noodvoorraad: technisch zou het kunnen, maar het veld blijft juridisch en politiek dicht.
Volgens GTS voldoet Nederland niet aan alle eisen van de Europese verordening; de Wet bestrijding energieleveringscrisis, met verwachte invoering medio 2027, moet die gaten dichten.
Kernpunten
- 01GTS: de EU is onvoldoende voorbereid op een aanvoerverstoring van zes maanden.
- 02Advies voor Nederland: een noodvoorraad van 55 tot 110 TWh.
- 03Bij een vuldoel van 115 TWh is 22 TWh werkgas beschikbaar voor een noodvoorraad; de rest zou uit kussengas moeten komen.
- 04De vier Nederlandse gasveldopslagen hebben circa 137 TWh werkgas en circa 300 TWh kussengas.
- 05Houd alle bestaande opslagen open, ook Norg, tot er besloten is over een noodvoorraad.
- 06Het Groningenveld telt GTS niet mee als vangnet.
Letterlijk
“Als gevolg daarvan is de Europese Unie (EU) onvoldoende voorbereid op een langdurige (c.q. zes maanden) verstoring van de aardgaslevering.”
“Voor haar eigen “verdediging” heeft Nederland een noodvoorraad van voldoende omvang nodig: volgens GTS tussen de 55 TWh en 110 TWh.”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- Het kabinet nam het advies in september 2026 niet over. In de brief over strategisch gasbeleid (25 september 2026) blijft de noodvoorraad 5 TWh in de PGI Alkmaar; 72 TWh, binnen de GTS-bandbreedte, zou € 504 tot 936 miljoen per jaar kosten. GTS gaat uit van Europese coördinatie en inzet bij hoge prijzen, en daarvoor ziet het kabinet geen basis.
- Ter vergelijking met de stand nu: op 3 oktober 2026 zat er 86,4 TWh in de Nederlandse opslagen (60,0 %, AGSI+). Een noodvoorraad van 55 tot 110 TWh bovenop de seizoensvoorraad past alleen met kussengas: de totale werkgascapaciteit is 144 TWh en de seizoensvoorraad neemt daar het grootste deel van in.
- Volgens GTS kwam in 2025 zo'n 80 % van de Nederlandse LNG-import uit de VS. Op de LNG-radar van Gaspeil is per schip te zien waar de lading vandaan komt.