Wat erin staat
De kern staat in één nieuwe zin in de Mijnbouwwet (artikel 52c): er wordt geen gas meer gewonnen uit het Groningenveld. Dat onderdeel trad in werking op de dag na publicatie in het Staatsblad, dus op 19 april 2024. De rest van de wet volgde via een apart inwerkingtredingsbesluit van 25 april 2024 (Stb. 2024, 114), met uitzondering van een deel van de nazorgregels.
Omdat Groningen geen achtervang meer is, herschrijft de wet de taak van GTS in de Gaswet (artikel 10a, onderdeel q). GTS moet de minister jaarlijks een overzicht van de leveringszekerheid sturen: hoeveel hoog- en laagcalorisch gas nodig is, welke capaciteit, hoeveel er gedurende het gasjaar moet worden opgeslagen en hoe de vraag zich de komende vijf jaar ontwikkelt. Het overzicht moet de gewenste vulniveaus van de gasopslagen beschrijven, en de benodigde volumes bij een zevendaagse koudegolf, bij dertig dagen uitzonderlijk hoge vraag (beide eens in de twintig jaar) en bij dertig dagen uitval van de grootste afzonderlijke gasinfrastructuur. Dezelfde bepaling wordt ook in de nieuwe Energiewet (artikel 3.66) opgenomen.
Verdwenen zijn de regels die hoorden bij een afbouwende winning: de jaarlijkse operationele strategie voor het Groningenveld en de opdracht aan GTS om bij het inzetten van middelen de Groningenwinning te minimaliseren.
Voor de nazorg moet NAM als (laatste) vergunninghouder redelijke maatregelen nemen om nadelige gevolgen van de winning te beperken, extra metingen doen naar seismiciteit en bodembeweging, en een nazorgplan ter goedkeuring aan de minister voorleggen. De verjaringstermijn voor schade door Groningse bodembeweging gaat pas lopen na de laatste bodembeweging die de winning veroorzaakt. In de Tijdelijke wet Groningen wordt de veiligheidsnorm vastgelegd als een individueel aardbevingsrisico van maximaal 1 op 100.000 per jaar.
De wet bevat ook een Waddenzee-bepaling: geen nieuwe of verlengde vergunningen en geen instemming met (uitbreiding van) winningsplannen voor voorkomens binnen het Natura 2000-gebied Waddenzee.
Kernpunten
- 01Artikel 52c Mijnbouwwet: er wordt geen gas meer gewonnen uit het Groningenveld, van kracht sinds 19 april 2024.
- 02GTS moet jaarlijks een overzicht leveringszekerheid maken, inclusief de gewenste vulniveaus van de gasopslagen.
- 03Dat overzicht moet rekenen met een koudegolf van zeven dagen, dertig dagen hoge vraag en dertig dagen uitval van de grootste infrastructuur.
- 04De operationele strategie voor de Groningenwinning is geschrapt.
- 05NAM houdt nazorgplichten: maatregelen, extra seismische metingen en een nazorgplan.
- 06Geen nieuwe gaswinning binnen het Natura 2000-gebied Waddenzee.
Letterlijk
“Er wordt geen gas meer gewonnen uit het Groningenveld.”
“b. de gewenste vulniveaus en de benodigde functionaliteiten van de gasopslaginstallaties voor hoog- en laagcalorisch gas;”
Wat dit betekent voor de gasvoorraad
Gelezen naast de cijfers van oktober 2026
- Groningen leverde vroeger zowel volume als flexibiliteit voor koude dagen. Met deze wet is die buffer weg, en moeten de opslagen (Norg, Grijpskerk, Bergermeer, Alkmaar en de cavernes), LNG en pijpleidingimport het werk doen. Dat is de reden dat de vulgraad zo zwaar weegt.
- Het GTS-overzicht dat deze wet voorschrijft, leverde voor de winter 2026/2027 het advies van 115 TWh op. Het kabinet volgde dat eerst en ging op 11 september 2026 naar het Europese minimum van 64 %, afgerond 93 TWh. Op 3 oktober 2026 zat er 86,4 TWh in de opslagen (60,0 %, AGSI+).
- GTS rekent het Groningenveld in zijn visie van maart 2026 bewust niet mee als noodvoorraad: technisch kan het, maar het veld blijft juridisch en politiek dicht.