Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.
Waar het over gaat
Aanleiding is de oorlog rond Iran. Qatar is die week gestopt met de productie van vloeibaar gas, schepen kunnen niet meer door de Straat van Hormuz en de gasprijs schiet omhoog. De Nederlandse opslagen zijn volgens Lubach maar 10 % vol, en dat is de hele winter al laag. Minister Hermans zei in januari nog dat er geen reden tot paniek was. Gasunie zei hetzelfde, mits er niets onverwachts gebeurde, zoals een blokkade van Hormuz.
Nederland gebruikt nog veel gas. Volgens de uitzending wordt 80 % van de huizen met aardgas verwarmd, komt een groot deel van de stroom uit gascentrales en kan de zware industrie (staal, beton, kunstmest) er niet zonder. Lange tijd kwam dat gas uit Groningen, dat de verzorgingsstaat betaalde maar huizen kapotmaakte. Lubach noemt het een schande dat de winning ook na bekende waarschuwingen nog werd opgevoerd.
“Als je nu putten openhoudt, ook onder het mom van strategische reserve, dan zullen alle Groningers daarin bevestigd zien: Zie je nou wel?”
Waar komt het gas nu vandaan? De kleine velden, samen nog geen 15 % van het Groningenveld, leveren volgens de show nog ongeveer een derde van wat Nederland gebruikt. De rest is import: een deel per pijpleiding, vooral uit Noorwegen, en meer dan de helft van de import per schip als LNG. Daarvan komt een deel uit Qatar en verreweg het meeste uit de Verenigde Staten.
Lubach ziet drie nadelen. Amerikaans LNG is schaliegas dat met fracking wordt gewonnen, met grondwatervervuiling en bevingen in Texas. Het hele proces van winnen, koelen en vervoeren maakt LNG volgens hem veel slechter voor het klimaat dan eigen gas. En Nederland is afhankelijk geworden: van Qatar, van schepen die naar de hoogste bieder varen (een lading uit Nigeria voor Frankrijk keerde halverwege om richting Azië), van Noorse leidingen die gesaboteerd kunnen worden en van de Verenigde Staten, waar Trump al eens dreigde Europa geen LNG meer te verkopen.
De kern gaat over de noodvoorraad. Oud-staatssecretaris Hans Vijlbrief zei eerder dat Groningen pas ter discussie komt bij een tekort waarbij de veiligheid van mensen in het geding is. Tijdens de energiecrisis na de Russische inval bleef het veld daarom volgens Lubach als back-up op de waakvlam. Daarna besloot de politiek alle putten definitief te sluiten: een plug onderin, honderden meters cement, nog een plug en cement, en ten slotte gaat de putmond eruit en wordt de locatie weer weiland. Volgens de uitzending zijn 70 van de 300 putten al dicht, werken de ploegen dag en nacht en kost het geheel 2 miljard euro.
JA21-leider Joost Eerdmans noemt het afsluiten de blunder van de eeuw, maar staat in de Kamer in de minderheid. D66, minister Van Veldhoven en premier Jetten willen doorgaan; Jetten zegt dat Groningers putten die openblijven als strategische reserve zouden zien als bewijs dat hun belang nooit voorop staat. Lubach stelt voor om vooraf vast te leggen bij welke voorraad, welke vorst en welke nood het veld mag worden ingezet. Volgens hem was een meerderheid van de Groningers in 2022 bereid de kraan een klein beetje open te zetten.
Kernpunten
- 01Op 5 maart 2026 waren de Nederlandse opslagen 9,9 % vol (AGSI+); Lubach spreekt van 10 %.
- 02Kleine velden leveren volgens de show nog ongeveer een derde van het Nederlandse gasverbruik.
- 03Meer dan de helft van de Nederlandse gasimport komt per LNG-schip, het grootste deel uit de Verenigde Staten.
- 04Bij het afsluiten gaan er twee pluggen met honderden meters cement in elke put en wordt de putmond verwijderd.
- 05Volgens de uitzending waren in maart 2026 70 van de 300 putten afgesloten, voor een totaal van 2 miljard euro.
- 06Premier Jetten houdt vast aan de sluiting; Lubach pleit voor een noodreserve met vooraf vastgelegde voorwaarden.
Hoofdstukken
Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.
Uit de opname
“Maar het slopen van de noodvoorraad die we hebben voor rampen waar heel Nederland door geraakt kan worden, dat is niet logisch.”
“We moeten onze fout uit het verleden niet goedmaken met een fout in de toekomst.”
Wat er sindsdien veranderde
Stand van zaken, oktober 2026
- Op 6 maart 2026, een dag na de uitzending, zei VVD-leider Ruben Brekelmans dat de gaskraan in Groningen dicht blijft (WNL).
- In maart 2026 riep de Europese Commissie de lidstaten op hun vuldoel 10 procentpunt te verlagen. Nederland volgde op 11 september 2026: van 74 % naar 64 % (±93 TWh), te halen tussen 1 oktober en 1 december 2026 (rijksoverheid.nl).
- De voorraad groeide van 9,9 % op 5 maart naar 60,0 % op 3 oktober 2026 (86,4 van 144,0 TWh, AGSI+). Eind september kwam er netto zo'n 500 GWh per dag bij, grotendeels uit LNG.
