Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.
Waar het over gaat
Het Groningenveld is volgens de video een van de tien grootste gasvelden ter wereld, met 2.800 miljard kubieke meter gas. De NAM, opgericht door twee oliebedrijven, zocht in 1959 bij Slochteren naar olie en vond een enorme gasbel. Aardgas was goedkoper, makkelijker en schoner dan de kolenkachel, en binnen enkele jaren kon heel Nederland het hele huis verwarmen en op gas koken.
De boer op wiens land werd geboord, Kees Boon, kreeg omgerekend nog geen duizend euro: wat onder de grond zit is in Nederland van de staat, anders dan in de Verenigde Staten. Vanaf de jaren tachtig zakte de bodem en kwamen de bevingen. Volgens de video zijn inmiddels meer dan 120.000 gebouwen beschadigd. In 2012 volgde de zwaarste beving en in 2013 bereikte de winning een record, ondanks waarschuwingen van Staatstoezicht op de Mijnen. De parlementaire enquête concludeerde later dat Groningers jarenlang zijn genegeerd.
“Er zijn tijdelijk heel veel inkomsten uit een natuurlijke bron die ooit zal opdrogen.”
Het geld: het Financieele Dagblad berekende dat er zo'n 430 miljard euro winst werd geboekt, ongeveer 65 miljard voor de NAM en de rest voor de staat. Midden jaren tachtig kwam bijna 20 % van de overheidsinkomsten uit aardgas. Het werd direct uitgegeven aan onderwijs, uitkeringen en grote projecten. Dat patroon heet inmiddels Dutch disease. Noorwegen koos voor een fonds; had Nederland dat ook gedaan, dan had er volgens de makers in 2022 1.671 miljard euro in gezeten.
Nederland gebruikt nog zo'n 30 miljard kuub gas per jaar en wil in 2050 aardgasvrij zijn. Een deel komt uit kleine velden op land en op zee, die afgelopen jaar samen 8,8 miljard kuub leverden. Daar is verzet tegen, zoals bij plannen om boven Schiermonnikoog te boren. Onderzoekers zeggen dat bevingen bij kleine velden veel lichter zijn, omdat het Groningenveld meer dan honderd keer groter is dan de meeste kleine velden, maar het wantrouwen blijft.
Het Groningenveld zelf blijft dicht: de putten worden met cement gevuld, en wie later weer wil winnen moet nieuwe infrastructuur bouwen. Helemaal stoppen met eigen gas is lastiger. Zonder kleine velden is Nederland volledig afhankelijk van import, nu Russisch gas sinds de oorlog in Oekraïne is uitgesloten. Een deel van die velden is van buitenlandse bedrijven; de NAM verkocht onlangs nog velden aan een Canadees bedrijf. Bij een verbod dreigen schadeclaims die volgens Argos tot miljarden kunnen oplopen, en de minister verlengde daarom eerder vergunningen.
Kernpunten
- 01Het Groningenveld bevatte volgens de video 2.800 miljard kubieke meter gas; het werd in 1959 bij Slochteren gevonden.
- 02Meer dan 120.000 gebouwen zijn door de bevingen beschadigd, aldus NOS op 3.
- 03Volgens een berekening van het FD leverde het veld zo'n 430 miljard euro winst op, waarvan ongeveer 65 miljard voor de NAM.
- 04Midden jaren tachtig kwam bijna 20 % van de overheidsinkomsten uit aardgas.
- 05Nederland gebruikt zo'n 30 miljard kuub per jaar; de kleine velden leverden in het afgelopen jaar 8,8 miljard kuub.
- 06Een verbod op kleine velden kan leiden tot schadeclaims van buitenlandse eigenaren, ontdekte Argos.
Hoofdstukken
Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.
Uit de opname
“Korte antwoord: ja. Voor nu sowieso. Er wordt cement gestort in de putten die nu nog open zijn.”
“Dus ja: de gaskraan is dicht, maar blijft voorlopig nog wel een beetje open.”
Wat er sindsdien veranderde
Stand van zaken, oktober 2026
- Begin maart 2026 liep de gasprijs op door de oorlog rond Iran, terwijl de Nederlandse opslagen op 5 maart nog maar 9,9 % vol waren (AGSI+). Er kwamen oproepen om Groningen als noodreserve te bewaren, maar het kabinet hield vast aan de sluiting; VVD-leider Ruben Brekelmans zei op 6 maart 2026 dat de gaskraan in Groningen dicht blijft (WNL).
- In maart 2026 meldde het tv-programma Lubach dat 70 van de ongeveer 300 Groningse putten waren afgesloten en dat de hele operatie ongeveer 2 miljard euro kost.
- Het vuldoel voor 1 november 2026 is op 11 september 2026 verlaagd van 74 % naar 64 % (rijksoverheid.nl). Op 3 oktober 2026 waren de Nederlandse opslagen 60,0 % vol (AGSI+).
