Video via YouTube. Pas als je op afspelen klikt, wordt er iets van YouTube geladen.
Waar het over gaat
EnergyStock, een dochter van Gasunie, bewaart aardgas in holtes die speciaal in een zoutlaag onder Zuidwending zijn uitgespoeld. Volgens de video zijn het er op het moment van opname vijf, op 1.000 tot 1.500 meter diepte, 50 tot 80 meter breed en 300 tot 400 meter hoog. Vier hebben elk een volume van ongeveer 600.000 kubieke meter, de vijfde bijna een miljoen. De opslag is niet bedoeld om een hele winter te overbruggen, maar om korte schommelingen tussen vraag en aanbod op te vangen, zoals de ochtendpiek als iedereen tegelijk doucht en de verwarming aanzet.
Zo'n caverne maak je door twee putten tot 1.500 meter in het zout te boren, water naar beneden te pompen en de pekel die ontstaat via een buitenbuis weer omhoog te halen. Dat uitlogen duurt twee tot drie jaar voordat de holte de juiste vorm en maat heeft. Pas daarna gaat er gas in.
“In fact it takes two to three years before a cavern acquires the right shape and size for gas storage.”
Vertaald: “Het duurt zelfs twee tot drie jaar voordat een caverne de juiste vorm en grootte heeft voor gasopslag.”
Bij injecteren komt het gas met ongeveer 60 bar uit het landelijke transportnet. Elektrische compressoren persen het naar 80 tot 180 bar, de werkdruk in de caverne. Door dat samenpersen wordt het gas zo'n 100 graden warm, dus het moet eerst worden gekoeld voordat het de grond in gaat.
Bij onttrekken gaat het omgekeerd en komt er meer bij kijken. Het gas uit de caverne bevat vaste deeltjes en vocht. Eerst worden deeltjes afgevangen, dan wordt het gas opgewarmd met water uit een ketelhuis, omdat het sterk afkoelt als de druk wordt verlaagd. Na de drukverlaging moet het 15 graden zijn en weer op 60 bar staan. Daarna droogt een glycolkolom het gas, omdat de wanden en bodem van de caverne bij de aanleg nat zijn geworden. Bij zowel injectie als onttrekking wordt de hoeveelheid gemeten.
Normaal wordt de installatie op afstand bestuurd vanuit een centrale meldkamer van Gasunie; de lokale controlekamer is vooral voor onderhoud. Het verkooppunt van de opslag zit in de snelheid: volgens EnergyStock schakelt de installatie in minder dan 15 minuten van volledig injecteren naar volledig onttrekken, en kan ze voortdurend heen en weer wisselen.
Kernpunten
- 01Een zoutcaverne is een kunstmatige holte: water lost het zout op, de pekel wordt afgevoerd. Dat kost twee tot drie jaar per caverne.
- 02De cavernes bij Zuidwending liggen op 1.000 tot 1.500 meter diepte en zijn 300 tot 400 meter hoog; de Eiffeltoren past er rechtop in.
- 03Het transportnet werkt met ongeveer 60 bar, de caverne met 80 tot 180 bar. Compressoren overbruggen dat verschil en het gas warmt daarbij op tot zo'n 100 graden.
- 04Bij onttrekken moet het gas worden opgewarmd (drukverlaging koelt sterk af) en gedroogd met glycol voordat het het net in mag.
- 05Omschakelen van volle injectie naar volle onttrekking kan in minder dan 15 minuten. Daarom is deze opslag geschikt voor pieken binnen een dag, niet voor het seizoen.
- 06Kleine opslag, groot vermogen: volgens AGSI+ heeft EnergyStock 3,6 TWh werkvolume op een Nederlands totaal van 144 TWh, maar kan het ruim 0,4 TWh per dag leveren.
Hoofdstukken
Klik op een tijdstip om de opname daar te laten beginnen.
Uit de opname
“It responds more rapidly than any other, requiring less than 15 minutes to convert from full injection to full withdrawal.”
Vertaald: “Ze reageert sneller dan welke andere ook: minder dan 15 minuten om van volledig injecteren naar volledig onttrekken te gaan.”
Wat er sindsdien veranderde
Stand van zaken, oktober 2026
- Gasunie spreekt inmiddels van zes zoutcavernes voor aardgas bij Zuidwending, waar de video er vijf noemt (gasunie.nl, pagina Gas storage, geraadpleegd oktober 2026).
- Op 6 oktober 2026 gaf AGSI+ voor EnergyStock een werkvolume van 3,6 TWh, 18,6 % gevuld, met een onttrekkingscapaciteit van 435 GWh per dag (AGSI+, eigen controle 9 oktober 2026).
- Alle Nederlandse opslagen samen waren op 3 oktober 2026 60,0 % vol: 86,4 van 144,0 TWh werkvolume (AGSI+). Het nationale vuldoel is op 11 september 2026 verlaagd van 74 % naar 64 % (Rijksoverheid).
